{"id":433,"date":"2025-08-07T12:39:56","date_gmt":"2025-08-07T12:39:56","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=433"},"modified":"2025-08-07T12:39:56","modified_gmt":"2025-08-07T12:39:56","slug":"2025-08-07-mysz-z-futrem-mamuta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/08\/07\/2025-08-07-mysz-z-futrem-mamuta\/","title":{"rendered":"2025.08.07 – Mysz z futrem mamuta?"},"content":{"rendered":"\n

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12”, prowadz\u0105ca Janetta N\u011bmcov\u00e1 wraz z biolo\u017ck\u0105 i genetyczk\u0105 Helen\u0105 Fulkov\u0105 z Instytutu Medycyny Eksperymentalnej Czeskiej Akademii Nauk, zag\u0142\u0119biaj\u0105 si\u0119 w fascynuj\u0105cy i budz\u0105cy kontrowersje \u015bwiat „de-ekstynkcji”, czyli pr\u00f3b przywr\u00f3cenia do \u017cycia wymar\u0142ych gatunk\u00f3w. Bezpo\u015brednim impulsem do rozmowy sta\u0142y si\u0119 niedawne, sensacyjne doniesienia ameryka\u0144skiej firmy Colossal Biosciences, kt\u00f3ra og\u0142osi\u0142a stworzenie myszy z cechami mamuta w\u0142ochatego, co ma by\u0107 pierwszym krokiem na drodze do wskrzeszenia tego prehistorycznego olbrzyma.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak wyja\u015bnia dr Fulkov\u00e1, to, co osi\u0105gn\u0119li naukowcy, nie jest klonowaniem ani wszczepianiem DNA mamuta do myszy. W rzeczywisto\u015bci, wykorzystuj\u0105c precyzyjn\u0105 technologi\u0119 CRISPR-Cas9, znan\u0105 jako „no\u017cyczki genetyczne”, zmodyfikowali oni istniej\u0105ce geny myszy tak, aby na\u015bladowa\u0142y one geny mamuta odpowiedzialne za g\u0119ste, rudawe futro oraz metabolizm t\u0142uszcz\u00f3w, co teoretycznie powinno zwi\u0119kszy\u0107 ich odporno\u015b\u0107 na zimno. Wyb\u00f3r myszy jako modelu by\u0142 czysto praktyczny \u2013 to najlepiej poznany organizm w badaniach laboratoryjnych, co znacznie upraszcza i przyspiesza proces. Mimo to, jak podkre\u015bla ekspertka, te „mamucie myszy” wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 myszami i droga od nich do prawdziwego mamuta jest jeszcze bardzo daleka.<\/p>\n\n\n\n

Podcast szczeg\u00f3\u0142owo t\u0142umaczy, dlaczego znacznie prostszym i bardziej logicznym podej\u015bciem nie jest klonowanie. Dr Helena Fulkov\u00e1, kt\u00f3ra jako pierwsza w Czechach sklonowa\u0142a mysz, wyja\u015bnia, \u017ce do klonowania potrzebny jest kompletny i nienaruszony materia\u0142 genetyczny. DNA mamut\u00f3w, pozyskiwane z licz\u0105cych tysi\u0105ce lat skamienia\u0142o\u015bci, jest zawsze fragmentaryczne i uszkodzone, co uniemo\u017cliwia jego wykorzystanie w tym procesie. Dlatego jedyn\u0105 realn\u0105 drog\u0105 jest edycja genomu najbli\u017cszego \u017cyj\u0105cego krewnego mamuta, czyli s\u0142onia indyjskiego.<\/p>\n\n\n\n

Jednak i ta \u015bcie\u017cka jest naje\u017cona ogromnymi trudno\u015bciami. S\u0142onie s\u0105 gatunkiem zagro\u017conym, ich cykl rozrodczy jest bardzo d\u0142ugi, a pozyskiwanie kom\u00f3rek jajowych do eksperyment\u00f3w jest niezwykle skomplikowane i etycznie w\u0105tpliwe. To pokazuje, jak gigantyczna przepa\u015b\u0107 dzieli stworzenie kilku futrzastych myszy od wyhodowania \u017cywego, przypominaj\u0105cego mamuta stworzenia, a co dopiero ca\u0142ej, zdolnej do przetrwania populacji.<\/p>\n\n\n\n

Rozmowa nie unika r\u00f3wnie\u017c trudnych pyta\u0144 o etyczne i ekologiczne ryzyko zwi\u0105zane z takimi projektami. Co sta\u0142oby si\u0119, gdyby uda\u0142o si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 do \u017cycia gatunek, kt\u00f3ry wygin\u0105\u0142 tysi\u0105ce lat temu, w zupe\u0142nie zmienionym ekosystemie? Gdzie takie zwierz\u0119ta mia\u0142yby \u017cy\u0107? Jak wp\u0142yn\u0119\u0142yby na wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 flor\u0119 i faun\u0119, nie maj\u0105c naturalnych wrog\u00f3w? Dr Fulkov\u00e1, cho\u0107 osobi\u015bcie nie jest przekonana o sensowno\u015bci wskrzeszania mamut\u00f3w, zaznacza, \u017ce granice etyczne w genetyce s\u0105 p\u0142ynne. O ile popiera ona wykorzystanie modyfikacji genetycznych w celach terapeutycznych, na przyk\u0142ad do leczenia chor\u00f3b genetycznych u ludzi, o tyle tworzenie „designerskich dzieci” czy wskrzeszanie gatunk\u00f3w dla zaspokojenia ludzkiej ciekawo\u015bci budzi jej w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec podcast stawia pytanie, kt\u00f3re rozpala wyobra\u017ani\u0119: czy doczekamy si\u0119 prawdziwego Parku Jurajskiego? Odpowied\u017a dr Fulkovej jest ostro\u017cna, ale nie wykluczaj\u0105ca. Jej zdaniem, stworzenie pojedynczych osobnik\u00f3w przypominaj\u0105cych mamuty jest w przysz\u0142o\u015bci technicznie mo\u017cliwe. Jednak odtworzenie ca\u0142ego, zdrowego i genetycznie zr\u00f3\u017cnicowanego stada, zdolnego do samodzielnego przetrwania, pozostaje na razie w sferze science fiction.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12”, prowadz\u0105ca Janetta N\u011bmcov\u00e1 wraz z biolo\u017ck\u0105 i genetyczk\u0105 Helen\u0105 Fulkov\u0105 z Instytutu Medycyny Eksperymentalnej Czeskiej Akademii Nauk, zag\u0142\u0119biaj\u0105 si\u0119 w fascynuj\u0105cy i budz\u0105cy kontrowersje \u015bwiat „de-ekstynkcji”, czyli pr\u00f3b przywr\u00f3cenia do \u017cycia wymar\u0142ych gatunk\u00f3w. Bezpo\u015brednim impulsem do rozmowy sta\u0142y si\u0119 niedawne, sensacyjne doniesienia ameryka\u0144skiej firmy Colossal Biosciences, kt\u00f3ra og\u0142osi\u0142a stworzenie myszy z cechami mamuta w\u0142ochatego, co ma by\u0107 pierwszym krokiem na drodze do wskrzeszenia tego prehistorycznego olbrzyma. Jak wyja\u015bnia dr… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27,5],"tags":[],"class_list":["post-433","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nauka","category-vinohradska-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=433"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":436,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433\/revisions\/436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}