{"id":416,"date":"2025-08-05T21:47:41","date_gmt":"2025-08-05T21:47:41","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=416"},"modified":"2025-08-05T22:17:13","modified_gmt":"2025-08-05T22:17:13","slug":"2025-08-05-turysci-na-lodzie-czy-zniszcza-bieguny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/08\/05\/2025-08-05-turysci-na-lodzie-czy-zniszcza-bieguny\/","title":{"rendered":"2025.08.05 – Tury\u015bci na lodzie. Czy zniszcz\u0105 bieguny? (Nie, nie zniszcz\u0105)"},"content":{"rendered":"\n

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12” (data emisji 4 sierpnia), prowadz\u0105ca Janetta N\u011bmcov\u00e1 wraz z profesorem Josefem Elsterem, polarnym ekologiem z ponad trzydziestoletnim do\u015bwiadczeniem, zabieraj\u0105 s\u0142uchaczy w podr\u00f3\u017c do najzimniejszych i najbardziej wra\u017cliwych region\u00f3w Ziemi \u2013 Arktyki i Antarktydy. Rozmowa jest pr\u00f3b\u0105 odpowiedzi na pytanie, czy rosn\u0105ca popularno\u015b\u0107 turystyki polarnej jest \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem dla tamtejszych unikalnych ekosystem\u00f3w, czy te\u017c, paradoksalnie, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem ich ochrony.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak wynika z przytoczonych w podca\u015bcie danych, turystyka w regionach polarnych prze\u017cywa prawdziwy boom. W ostatnim sezonie Antarktyd\u0119 odwiedzi\u0142o ponad 120 tysi\u0119cy os\u00f3b, z czego 80 tysi\u0119cy postawi\u0142o stop\u0119 na jej l\u0105dzie. Arktyczny archipelag Svalbard (w Czechach znany jako \u0160picberky<\/em> <3) rocznie przyjmuje nawet 100 tysi\u0119cy go\u015bci, g\u0142\u00f3wnie na pok\u0142adach statk\u00f3w wycieczkowych. Profesor Elster t\u0142umaczy ten fenomen rosn\u0105cym bogactwem spo\u0142ecze\u0144stw oraz ch\u0119ci\u0105 prze\u017cycia czego\u015b autentycznego. Podkre\u015bla, \u017ce tury\u015bci polarni to nie typowi wczasowicze, a raczej „ciekawi \u015bwiata ludzie”, kt\u00f3rzy pragn\u0105 zobaczy\u0107 na w\u0142asne oczy ekstremaln\u0105 przyrod\u0119 i dowiedzie\u0107 si\u0119 o niej czego\u015b wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n

Wbrew alarmistycznym nag\u0142\u00f3wkom, go\u015b\u0107 podcastu przedstawia zniuansowany obraz sytuacji. Zdecydowanie sprzeciwia si\u0119 ca\u0142kowitemu zakazowi turystyki w tych regionach. Argumentuje, \u017ce dobrze zorganizowana i nastawiona na edukacj\u0119 turystyka jest niezwykle po\u017cyteczna, poniewa\u017c buduje globaln\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 na temat znaczenia region\u00f3w polarnych dla klimatu Ziemi. Jak m\u00f3wi, „tylko edukacja pomaga zrozumie\u0107 nasz\u0105 globaln\u0105 przyrod\u0119”, a ludzie, kt\u00f3rzy na w\u0142asne oczy zobacz\u0105 topniej\u0105ce lodowce, staj\u0105 si\u0119 ambasadorami ich ochrony.<\/p>\n\n\n\n

Kluczem do pogodzenia turystyki z ochron\u0105 przyrody jest system niezwykle rygorystycznych regulacji, kt\u00f3re, jak opisuje profesor Elster, s\u0105 w du\u017cej mierze przestrzegane. W przypadku Antarktydy, chronionej mi\u0119dzynarodowymi traktatami, zasady s\u0105 wyj\u0105tkowo surowe. Du\u017ce statki wycieczkowe (powy\u017cej 500 pasa\u017cer\u00f3w) nie mog\u0105 wysadza\u0107 turyst\u00f3w na l\u0105d, a z mniejszych jednostek na brzeg mo\u017ce zej\u015b\u0107 jednorazowo maksymalnie 100 os\u00f3b. Co wi\u0119cej, ka\u017cdy turysta musi przej\u015b\u0107 procedur\u0119 bioasekuracji \u2013 jego ubrania i buty s\u0105 sterylizowane, aby nie zawlec na kontynent obcych mikroorganizm\u00f3w. W Arktyce sytuacja jest bardziej skomplikowana, gdy\u017c o regulacjach decyduj\u0105 poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa. Na przyk\u0142ad Norwegia, zarz\u0105dzaj\u0105ca Svalbardem, dwie trzecie jego terytorium obj\u0119\u0142a ochron\u0105 w ramach park\u00f3w narodowych i wprowadza coraz surowsze normy dotycz\u0105ce paliwa u\u017cywanego przez statki.<\/p>\n\n\n\n

Podcast rozprawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z popularnymi, cz\u0119sto powielanymi w mediach mitami. Prowadz\u0105ca pyta o kontrowersyjn\u0105 praktyk\u0119 serwowania turystom drink\u00f3w z lodem z lodowca. Profesor Elster uspokaja, \u017ce jest to ca\u0142kowicie nieszkodliwe. L\u00f3d pobierany jest z g\u00f3r lodowych, kt\u00f3re i tak ju\u017c p\u0142ywaj\u0105 w morzu i wkr\u00f3tce by si\u0119 roztopi\u0142y. Jest to jedynie uatrakcyjnienie podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3ra w du\u017cej mierze ma charakter „kursu edukacyjnego”, z wyk\u0142adami ekspert\u00f3w na pok\u0142adzie. Podobnie, ryzyko uwolnienia z topniej\u0105cego lodu pradawnych, niebezpiecznych wirus\u00f3w jest minimalne. Odkrywane tam nowe gatunki bakterii s\u0105 fascynuj\u0105ce dla nauki, ale z regu\u0142y nie stanowi\u0105 zagro\u017cenia dla cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec rozmowa dotyka prawdziwych zagro\u017ce\u0144 dla region\u00f3w polarnych. Najwi\u0119kszym z nich nie jest, zdaniem go\u015bcia, starannie kontrolowany turysta, ale globalna zmiana klimatu, kt\u00f3ra w ci\u0105gu ostatnich 30 lat jego pracy dramatycznie zmieni\u0142a te ekosystemy. To w\u0142a\u015bnie ocieplenie jest przyczyn\u0105 topnienia lodowc\u00f3w i migracji gatunk\u00f3w z po\u0142udnia. Audycja pozostawia s\u0142uchacza z wa\u017cn\u0105 refleksj\u0105: cho\u0107 turystyka na biegunach niesie ze sob\u0105 ryzyko, kt\u00f3re musi by\u0107 minimalizowane przez surowe przepisy, to debata publiczna nie powinna skupia\u0107 si\u0119 na drinkach z lodem, lecz na fundamentalnym problemie, jakim jest wp\u0142yw ca\u0142ej ludzko\u015bci na te kluczowe dla r\u00f3wnowagi planety „lod\u00f3wki \u015bwiata”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12” (data emisji 4 sierpnia), prowadz\u0105ca Janetta N\u011bmcov\u00e1 wraz z profesorem Josefem Elsterem, polarnym ekologiem z ponad trzydziestoletnim do\u015bwiadczeniem, zabieraj\u0105 s\u0142uchaczy w podr\u00f3\u017c do najzimniejszych i najbardziej wra\u017cliwych region\u00f3w Ziemi \u2013 Arktyki i Antarktydy. Rozmowa jest pr\u00f3b\u0105 odpowiedzi na pytanie, czy rosn\u0105ca popularno\u015b\u0107 turystyki polarnej jest \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem dla tamtejszych unikalnych ekosystem\u00f3w, czy te\u017c, paradoksalnie, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem ich ochrony. Jak wynika z przytoczonych w podca\u015bcie danych, turystyka w… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,5],"tags":[],"class_list":["post-416","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-klimat","category-vinohradska-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=416"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":419,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416\/revisions\/419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}