{"id":391,"date":"2025-08-04T22:02:41","date_gmt":"2025-08-04T22:02:41","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=391"},"modified":"2025-08-04T22:02:41","modified_gmt":"2025-08-04T22:02:41","slug":"2025-07-31-powrot-faszyzmu-cz-iv-zawrot-glowy-kundery-i-afd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/08\/04\/2025-07-31-powrot-faszyzmu-cz-iv-zawrot-glowy-kundery-i-afd\/","title":{"rendered":"2025.07.31 – Powr\u00f3t faszyzmu \u2013 Cz. IV: Zawr\u00f3t g\u0142owy Kundery i AfD"},"content":{"rendered":"\n

W czwartej i ostatniej cz\u0119\u015bci specjalnego cyklu, podcast „Vinohradsk\u00e1 12” ko\u0144czy prezentacj\u0119 g\u0142o\u015bnego eseju z niemieckiego magazynu „Der Spiegel”, zatytu\u0142owanego „Narodziny faszyzmu: W poszukiwaniu utajonego Hitlera”. Ta fina\u0142owa ods\u0142ona audycji porzuca pr\u00f3by prostych definicji, zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w psychologiczne i filozoficzne \u017ar\u00f3d\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnego autorytaryzmu, a ko\u0144czy si\u0119 reporta\u017cem z samego serca niemieckiej skrajnej prawicy, z wiecu partii AfD.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Rozwa\u017cania rozpoczynaj\u0105 si\u0119 od wnikliwej analizy bu\u0142garskiego politologa Ivana Krasteva<\/strong>, kt\u00f3ry stawia tez\u0119, \u017ce populi\u015bci wygrywaj\u0105 nie dlatego, \u017ce s\u0105 tak silni, ale dlatego, \u017ce demokraci s\u0105 tak zdezorientowani i sparali\u017cowani wzajemn\u0105 nieufno\u015bci\u0105. Jako metafor\u0119 wykorzystuje gr\u0119 „Secret Hitler”, w kt\u00f3rej, jak zauwa\u017cy\u0142 jego syn, „lepiej gra si\u0119 po stronie faszyst\u00f3w”, poniewa\u017c dzia\u0142aj\u0105 oni jako zgrany zesp\u00f3\u0142, podczas gdy demokraci niszcz\u0105 si\u0119 sami. Krastev twierdzi, \u017ce paliwem dla wsp\u00f3\u0142czesnego, XXI-wiecznego faszyzmu jest g\u0142\u0119boki, demograficzny l\u0119k przed „wygini\u0119ciem” \u2013 strach starzej\u0105cych si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw Europy przed utrat\u0105 j\u0119zyka, kultury i w\u0142adzy na rzecz imigrant\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Szukaj\u0105c metafory dla obecnych czas\u00f3w, Krastev si\u0119ga do dzie\u0142a czeskiego pisarza, Milana Kundery, i jego powie\u015bci „Niezno\u015bna lekko\u015b\u0107 bytu”. Wed\u0142ug niego, Europa do\u015bwiadcza „zawrotu g\u0142owy” (czes. z\u00e1vra\u0165<\/em>). Jednak w uj\u0119ciu Kundery, zawr\u00f3t g\u0142owy to nie tylko strach przed upadkiem, ale i perwersyjna, poci\u0105gaj\u0105ca t\u0119sknota za upadkiem, kt\u00f3rej z przera\u017ceniem si\u0119 opieramy. Krastev argumentuje, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna skrajna prawica, w przeciwie\u0144stwie do historycznych faszyst\u00f3w, nie ma \u017cadnej sp\u00f3jnej, pozytywnej wizji przysz\u0142o\u015bci. Jej g\u0142\u00f3wnym nap\u0119dem jest nihilistyczna, autodestrukcyjna t\u0119sknota za „ko\u0144cem” \u2013 ko\u0144cem Europy i ko\u0144cem obecnego porz\u0105dku. To dlatego, jak twierdzi, populi\u015bci cz\u0119sto wygrywaj\u0105 „przez przypadek”, jak w przypadku Brexitu czy pierwszego zwyci\u0119stwa Trumpa, i s\u0105 nieprzygotowani do realnego sprawowania w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n

Esej przenosi nast\u0119pnie s\u0142uchacza do Greiz we wschodnich Niemczech, na letni festyn zorganizowany przez parti\u0119 Alternatywa dla Niemiec (AfD)<\/strong>. Reporta\u017c z matecznika Bj\u00f6rna H\u00f6ckego<\/strong>, lidera ultraradykalnego skrzyd\u0142a partii, maluje obraz zaplecza tego ruchu: mieszanki chuligan\u00f3w, identytaryst\u00f3w, zwolennik\u00f3w Trumpa, antyszczepionkowc\u00f3w oraz „zwyk\u0142ych” rzemie\u015blnik\u00f3w i robotnik\u00f3w. Sam H\u00f6cke, przedstawiony jako utalentowany m\u00f3wca, w swoim przem\u00f3wieniu atakuje „dekadencj\u0119 Zachodu”, u\u017cywaj\u0105c jako przyk\u0142adu ceremonii otwarcia Igrzysk Olimpijskich w Pary\u017cu, m\u00f3wi o „nienawi\u015bci do samego siebie” Europejczyk\u00f3w i potrzebie obrony „normalno\u015bci” przed migracj\u0105 i „ideologi\u0105 gender”. Jego wyst\u0105pienie jest pe\u0142ne insynuacji, j\u0119zyka pogardy i konspiracyjnych ostrze\u017ce\u0144, na przyk\u0142ad przed fa\u0142szerstwami wyborczymi, co ma na celu podwa\u017cenie zaufania do demokratycznego procesu.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cnym elementem podcastu jest aktualizacja<\/strong> do oryginalnego tekstu „Spiegla”, kt\u00f3ra przedstawia dalsze losy AfD. Mimo radykalnej retoryki, partia odnios\u0142a ogromny sukces, wygrywaj\u0105c wybory regionalne w Turyngii i zajmuj\u0105c drugie miejsce w wyborach federalnych, dominuj\u0105c we wschodnich landach. Mimo to, w obu przypadkach mainstreamowe partie (CDU i SPD) utrzyma\u0142y tzw. „zapor\u0119 ogniow\u0105” (Brandmauer<\/em>), tworz\u0105c koalicje w celu niedopuszczenia AfD do w\u0142adzy. Co wi\u0119cej, niemiecki kontrwywiad oficjalnie uzna\u0142 AfD za organizacj\u0119 „udowodnionego ekstremizmu”.<\/p>\n\n\n\n

Odcinek ko\u0144czy si\u0119 gorzk\u0105 refleksj\u0105 Ivana Krasteva, kt\u00f3ry, parafrazuj\u0105c s\u0142ynne powiedzenie ameryka\u0144skiego s\u0119dziego o pornografii, stwierdza, \u017ce z faszyzmem jest na odwr\u00f3t: „\u0142atwo go zdefiniowa\u0107, ale trudno rozpozna\u0107, gdy dzieje si\u0119 na naszych oczach”. Chocia\u017c niemiecki s\u0105d orzek\u0142, \u017ce Bj\u00f6rna H\u00f6ckego mo\u017cna legalnie nazywa\u0107 faszyst\u0105, audycja pozostawia s\u0142uchacza z pytaniem, czy takie etykiety cokolwiek zmieniaj\u0105. Ca\u0142y cykl jest wi\u0119c nie tyle pr\u00f3b\u0105 prostego oskar\u017cenia wsp\u00f3\u0142czesnych populist\u00f3w o faszyzm, ile g\u0142\u0119bok\u0105 analiz\u0105 mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re prowadz\u0105 do erozji demokracji, i wezwaniem do rozpoznawania tego zagro\u017cenia, zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W czwartej i ostatniej cz\u0119\u015bci specjalnego cyklu, podcast „Vinohradsk\u00e1 12” ko\u0144czy prezentacj\u0119 g\u0142o\u015bnego eseju z niemieckiego magazynu „Der Spiegel”, zatytu\u0142owanego „Narodziny faszyzmu: W poszukiwaniu utajonego Hitlera”. Ta fina\u0142owa ods\u0142ona audycji porzuca pr\u00f3by prostych definicji, zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w psychologiczne i filozoficzne \u017ar\u00f3d\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnego autorytaryzmu, a ko\u0144czy si\u0119 reporta\u017cem z samego serca niemieckiej skrajnej prawicy, z wiecu partii AfD. Rozwa\u017cania rozpoczynaj\u0105 si\u0119 od wnikliwej analizy bu\u0142garskiego politologa Ivana Krasteva, kt\u00f3ry stawia tez\u0119, \u017ce populi\u015bci wygrywaj\u0105 nie dlatego,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,5],"tags":[],"class_list":["post-391","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-seria","category-vinohradska-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":394,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/391\/revisions\/394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}