{"id":281,"date":"2025-07-10T16:11:40","date_gmt":"2025-07-10T16:11:40","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=281"},"modified":"2025-07-10T16:11:40","modified_gmt":"2025-07-10T16:11:40","slug":"2025-07-10-atomowy-iran-i-zaginiony-uran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/07\/10\/2025-07-10-atomowy-iran-i-zaginiony-uran\/","title":{"rendered":"2025.07.10 – Atomowy Iran i zaginiony uran"},"content":{"rendered":"\n

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12” (data emisji 10 lipca), prowadz\u0105cy Mat\u011bj Skalick\u00fd rozmawia z Dary\u0105 Dolzikov\u0105, ekspertk\u0105 ds. program\u00f3w j\u0105drowych z presti\u017cowego brytyjskiego instytutu badawczego RUSI. Rozmowa jest dog\u0142\u0119bn\u0105 analiz\u0105 sytuacji po niedawnych ameryka\u0144sko-izraelskich atakach na ira\u0144skie obiekty nuklearne. G\u0142\u00f3wnym tematem jest pr\u00f3ba oceny rzeczywistych zniszcze\u0144 oraz odpowied\u017a na kluczowe i niepokoj\u0105ce pytanie: co sta\u0142o si\u0119 z setkami kilogram\u00f3w wysoko wzbogaconego uranu, nad kt\u00f3rym \u015bwiat straci\u0142 w\u0142a\u015bnie kontrol\u0119?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak wyja\u015bnia Darya Dolzikova, ocena skutk\u00f3w atak\u00f3w jest niezwykle trudna i obarczona ogromn\u0105 niepewno\u015bci\u0105, co t\u0142umaczy sprzeczne doniesienia p\u0142yn\u0105ce z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 od optymistycznych deklaracji Pentagonu o cofni\u0119ciu ira\u0144skiego programu o lata, po bardziej sceptyczne oceny m\u00f3wi\u0105ce o zaledwie kilku miesi\u0105cach. Ekspertka wskazuje, \u017ce nie wiemy, jak dok\u0142adne dane wywiadowcze posiada\u0142y USA i Izrael przed atakiem, a co wa\u017cniejsze, nie znamy faktycznej skali zniszcze\u0144 po nim. Niekt\u00f3re z podziemnych obiekt\u00f3w mog\u0142y zosta\u0107 zasypane, co utrudnia ocen\u0119 szk\u00f3d nawet samym Ira\u0144czykom. Co wi\u0119cej, fizyczne zniszczenie infrastruktury to tylko jeden z element\u00f3w uk\u0142adanki. R\u00f3wnie wa\u017cne jest „know-how”, czyli wiedza i do\u015bwiadczenie naukowc\u00f3w. Cho\u0107 wcze\u015bniejsze ataki wyeliminowa\u0142y niekt\u00f3rych kluczowych ira\u0144skich fizyk\u00f3w, to Teheran od lat inwestuje w kadry. Najwa\u017cniejszym czynnikiem jest jednak wola polityczna \u2013 paradoksalnie, ataki, kt\u00f3re mia\u0142y program zatrzyma\u0107, mog\u0142y jedynie wzmocni\u0107 determinacj\u0119 ira\u0144skiego re\u017cimu, by za wszelk\u0105 cen\u0119 zdoby\u0107 bro\u0144 j\u0105drow\u0105 jako ostateczn\u0105 gwarancj\u0119 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksze zaniepokojenie budzi jednak fakt, \u017ce w odwecie za ataki, Iran oficjalnie zerwa\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Mi\u0119dzynarodow\u0105 Agencj\u0105 Energii Atomowej (MAEA), wydali\u0142 jej inspektor\u00f3w i wy\u0142\u0105czy\u0142 kamery monitoruj\u0105ce. Teheran, czuj\u0105c si\u0119 zdradzony i argumentuj\u0105c, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca z Agencj\u0105 nie uchroni\u0142a go przed atakiem, oskar\u017cy\u0142 j\u0105 nawet o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142. Jak podkre\u015bla Dolzikova, konsekwencj\u0105 tej decyzji jest utrata przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 „oczu” na ira\u0144ski program. Sytuacj\u0119 pogarsza fakt, \u017ce Ira\u0144czycy og\u0142osili, i\u017c przenie\u015bli swoje zapasy wzbogaconego uranu w nieznane miejsca. Wed\u0142ug ostatnich raport\u00f3w MAEA z maja, Iran posiada\u0142 ponad 400 kilogram\u00f3w uranu wzbogaconego do poziomu 60%. Jest to ilo\u015b\u0107, kt\u00f3ra, cho\u0107 jeszcze nie stanowi materia\u0142u do budowy bomby (wymagane jest 90%), jest ju\u017c niebezpiecznie blisko, a ostatni etap wzbogacania jest technicznie najprostszy. \u015awiat stan\u0105\u0142 wi\u0119c w obliczu scenariusza, w kt\u00f3rym nie wie, gdzie znajduje si\u0119 ten „zaginiony uran” i co Teheran zamierza z nim zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ekspertka wyja\u015bnia, \u017ce odnalezienie tego materia\u0142u, przewo\u017conego w specjalnych, cho\u0107 niewielkich, kontenerach, jest w tak rozleg\u0142ym i obj\u0119tym wojn\u0105 kraju jak Iran zadaniem niemal niemo\u017cliwym, por\u00f3wnywalnym do „szukania ig\u0142y w stogu siana”. Co wi\u0119cej, ira\u0144ska infrastruktura j\u0105drowa jest celowo rozproszona, aby zapewni\u0107 jej przetrwanie. Istnieje realne ryzyko, \u017ce Iran posiada nieznane, tajne i g\u0142\u0119boko ukryte pod ziemi\u0105 obiekty, w kt\u00f3rych, u\u017cywaj\u0105c zaledwie kilku kaskad wir\u00f3wek, mo\u017ce w tajemnicy doko\u0144czy\u0107 proces wzbogacania swojego „zaginionego” uranu. Przyk\u0142adem jest obiekt Kolang Gaz La, po\u0142o\u017cony jeszcze g\u0142\u0119biej w g\u00f3rach ni\u017c s\u0142ynne Fordo, kt\u00f3ry oficjalnie s\u0142u\u017cy do produkcji wir\u00f3wek, ale mo\u017ce by\u0107 \u0142atwo przystosowany do wzbogacania. Brak inspekcji MAEA w ostatnich latach sprawi\u0142, \u017ce nie ma pewno\u015bci, ile zaawansowanych wir\u00f3wek Iran wyprodukowa\u0142 i gdzie je ukry\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Podsumowuj\u0105c, Darya Dolzikova stwierdza, \u017ce absolutnym priorytetem dla spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej powinno by\u0107 teraz d\u0105\u017cenie do jak najszybszego przywr\u00f3cenia inspekcji MAEA w Iranie. Tylko w ten spos\u00f3b mo\u017cna uzyska\u0107 wiarygodne informacje o stanie programu i zlokalizowa\u0107 zaginiony materia\u0142 j\u0105drowawy. Bez tego, \u015bwiat b\u0119dzie zdany na domys\u0142y, propagand\u0119 i szcz\u0105tkowe dane wywiadowcze, co w tak napi\u0119tej sytuacji tylko zwi\u0119ksza ryzyko katastrofalnej w skutkach b\u0142\u0119dnej kalkulacji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12” (data emisji 10 lipca), prowadz\u0105cy Mat\u011bj Skalick\u00fd rozmawia z Dary\u0105 Dolzikov\u0105, ekspertk\u0105 ds. program\u00f3w j\u0105drowych z presti\u017cowego brytyjskiego instytutu badawczego RUSI. Rozmowa jest dog\u0142\u0119bn\u0105 analiz\u0105 sytuacji po niedawnych ameryka\u0144sko-izraelskich atakach na ira\u0144skie obiekty nuklearne. G\u0142\u00f3wnym tematem jest pr\u00f3ba oceny rzeczywistych zniszcze\u0144 oraz odpowied\u017a na kluczowe i niepokoj\u0105ce pytanie: co sta\u0142o si\u0119 z setkami kilogram\u00f3w wysoko wzbogaconego uranu, nad kt\u00f3rym \u015bwiat straci\u0142 w\u0142a\u015bnie kontrol\u0119? Jak wyja\u015bnia Darya Dolzikova, ocena skutk\u00f3w… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,5],"tags":[],"class_list":["post-281","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-polityka-swiat","category-vinohradska-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=281"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions\/283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}