{"id":278,"date":"2025-07-10T12:47:21","date_gmt":"2025-07-10T12:47:21","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=278"},"modified":"2025-07-10T12:47:21","modified_gmt":"2025-07-10T12:47:21","slug":"2025-07-09-chca-byc-w-rzadzie-i-planuja-zmiane-rezimu-czy-nalezy-sie-bac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/07\/10\/2025-07-09-chca-byc-w-rzadzie-i-planuja-zmiane-rezimu-czy-nalezy-sie-bac\/","title":{"rendered":"2025.07.09 – Chc\u0105 by\u0107 w rz\u0105dzie i planuj\u0105 „zmian\u0119 re\u017cimu”. Czy nale\u017cy si\u0119 ba\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

W najnowszym odcinku podcastu „Vlevo dole”, prowadz\u0105cy Lucie Stuchl\u00edkov\u00e1 i V\u00e1clav Dolej\u0161\u00ed analizuj\u0105 niepokoj\u0105ce zjawisko, kt\u00f3re w ostatnich miesi\u0105cach coraz mocniej rezonuje na czeskiej scenie politycznej: otwarte nawo\u0142ywanie do „zmiany re\u017cimu”. Has\u0142o, kt\u00f3re przez ponad trzydzie\u015bci lat by\u0142o absolutnym tabu, dzi\u015b staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 g\u0142\u00f3wnego nurtu debaty w kr\u0119gach opozycyjnych, jednocz\u0105c szerokie spektrum si\u0142 antysystemowych. Podcast dog\u0142\u0119bnie bada, kto stoi za tym ruchem, co dok\u0142adnie oznacza proponowana przez nich „zmiana” i jakie stanowi to zagro\u017cenie dla czeskiej demokracji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Centralnym o\u015brodkiem, z kt\u00f3rego promieniuje ta narracja, jest Stowarzyszenie „Svatopluk”<\/strong>. Cho\u0107 na poz\u00f3r deklaruje ono ponadpartyjno\u015b\u0107, w rzeczywisto\u015bci sta\u0142o si\u0119 platform\u0105 integruj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnorodne \u015brodowiska opozycyjne i antysystemowe. Na jego licznych konferencjach, debatach i w materia\u0142ach wideo regularnie pojawiaj\u0105 si\u0119 politycy z ugrupowa\u0144 takich jak skrajnie lewicowe Sta\u010dilo!<\/strong>, skrajnie prawicowe SPD<\/strong>, nacjonalistyczne PRO<\/strong> czy Motorist\u00e9<\/strong>. Co wi\u0119cej, wydarzenia te przyci\u0105gaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c przedstawicieli g\u0142\u00f3wnej partii opozycyjnej ANO<\/strong>, w tym Karla Havl\u00ed\u010dka i Radka Vondr\u00e1\u010dka. Na czele samego stowarzyszenia stoi niezwyk\u0142a tr\u00f3jka: Petr Drul\u00e1k<\/strong>, by\u0142y dyplomata, a dzi\u015b ekspert ds. polityki zagranicznej bloku Sta\u010dilo!; Ilona \u0160vihl\u00edkov\u00e1<\/strong>, lewicowa ekonomistka; oraz Michal Sem\u00edn<\/strong>, konserwatywny katolik. Ta eklektyczna grupa, wspierana finansowo m.in. przez niekt\u00f3rych czeskich oligarch\u00f3w, prowadzi intensywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, organizuj\u0105c nawet „letnie obozy szkoleniowe”.<\/p>\n\n\n\n

Ale co w praktyce oznacza g\u0142oszona przez nich „zmiana re\u017cimu”<\/strong>? Jak analizuj\u0105 prowadz\u0105cy, za has\u0142ami „wi\u0119kszej demokracji” i „powrotu do korzeni” kryje si\u0119 projekt radykalnej przebudowy pa\u0144stwa w kierunku autorytarnym. G\u0142\u00f3wne postulaty tego ruchu to wprowadzenie systemu p\u00f3\u0142prezydenckiego, w kt\u00f3rym bezpo\u015brednio wybierany prezydent uzyska\u0142by ogromn\u0105 w\u0142adz\u0119, m.in. prawo do samodzielnego powo\u0142ywania i odwo\u0142ywania rz\u0105du. Taka koncentracja w\u0142adzy w r\u0119kach jednej osoby ma by\u0107 odpowiedzi\u0105 na rzekom\u0105 „oci\u0119\u017ca\u0142o\u015b\u0107” i „nieskuteczno\u015b\u0107” obecnej demokracji parlamentarnej. W parze z tym idzie plan os\u0142abienia mechanizm\u00f3w kontroli i r\u00f3wnowagi: likwidacja Senatu, zmniejszenie liczby pos\u0142\u00f3w, a nawet ograniczenie kompetencji samorz\u0105d\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce s\u0105 plany wobec wymiaru sprawiedliwo\u015bci, w tym podporz\u0105dkowanie S\u0105du Konstytucyjnego parlamentowi, tak aby nie m\u00f3g\u0142 on kontrolowa\u0107 zgodno\u015bci ustaw z konstytucj\u0105. Chocia\u017c zwolennicy tych zmian m\u00f3wi\u0105 o „powrocie demokracji do ludu”, w kuluarach przyznaj\u0105, \u017ce konieczne by\u0142oby wprowadzenie mechanizm\u00f3w uniemo\u017cliwiaj\u0105cych zwyci\u0119stwo w wyborach prezydenckich osobom takim jak obecny prezydent Petr Pavel.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie radykalna jest propozycja zmiany orientacji geopolitycznej i gospodarczej. Ruch ten otwarcie g\u0142osi has\u0142a antyzachodnie, antyunijne i anty-NATO, a Bruksel\u0119 okre\u015bla mianem „protektora Rzeszy”. W zamian promuje zwrot na Wsch\u00f3d i budowanie sojuszy w ramach „Eurazji” \u2013 terminu ch\u0119tnie u\u017cywanego przez W\u0142adimira Putina. W gospodarce postuluje powr\u00f3t do pe\u0142nej „suwerenno\u015bci surowcowej” i w\u0142asno\u015bci, co w praktyce oznacza\u0142oby odej\u015bcie od globalizacji i wolnego rynku.<\/p>\n\n\n\n

Podcast zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na wewn\u0119trzne tarcia w obozie antysystemowym. Szeroka koalicja wyborcza, kt\u00f3r\u0105 wok\u00f3\u0142 swojej partii SPD zbudowa\u0142 Tomio Okamura, ju\u017c zaczyna p\u0119ka\u0107 w szwach. Mniejsze partie, takie jak PRO Jind\u0159icha Rajchla, buntuj\u0105 si\u0119 przeciwko zbyt ma\u0142ej liczbie miejsc na listach wyborczych, gro\u017c\u0105c opuszczeniem sojuszu. To pokazuje, \u017ce cho\u0107 \u0142\u0105czy ich wsp\u00f3lny cel \u2013 obalenie obecnego porz\u0105dku \u2013 to wewn\u0119trzne ambicje i konflikty mog\u0105 pokrzy\u017cowa\u0107 im plany.<\/p>\n\n\n\n

Prowadz\u0105cy „Vlevo dole” konkluduj\u0105, \u017ce cho\u0107 liczba Czech\u00f3w pragn\u0105cych obalenia demokracji prawdopodobnie znacz\u0105co nie wzros\u0142a, to dzi\u0119ki mediom spo\u0142eczno\u015bciowym i nowym platformom, takim jak „Svatopluk”, ich g\u0142os sta\u0142 si\u0119 znacznie g\u0142o\u015bniejszy, bardziej zorganizowany i niebezpieczny. Narracja o „zmianie re\u017cimu” przesta\u0142a by\u0107 marginalnym tabu, a sta\u0142a si\u0119 realnym i wp\u0142ywowym elementem czeskiej debaty politycznej, kt\u00f3ry b\u0119dzie kszta\u0142towa\u0142 nadchodz\u0105c\u0105 kampani\u0119 wyborcz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W najnowszym odcinku podcastu „Vlevo dole”, prowadz\u0105cy Lucie Stuchl\u00edkov\u00e1 i V\u00e1clav Dolej\u0161\u00ed analizuj\u0105 niepokoj\u0105ce zjawisko, kt\u00f3re w ostatnich miesi\u0105cach coraz mocniej rezonuje na czeskiej scenie politycznej: otwarte nawo\u0142ywanie do „zmiany re\u017cimu”. Has\u0142o, kt\u00f3re przez ponad trzydzie\u015bci lat by\u0142o absolutnym tabu, dzi\u015b staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 g\u0142\u00f3wnego nurtu debaty w kr\u0119gach opozycyjnych, jednocz\u0105c szerokie spektrum si\u0142 antysystemowych. Podcast dog\u0142\u0119bnie bada, kto stoi za tym ruchem, co dok\u0142adnie oznacza proponowana przez nich „zmiana” i jakie stanowi to zagro\u017cenie… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,11],"tags":[],"class_list":["post-278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-polityka-czechy","category-vlevo-dole"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":280,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions\/280"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}