{"id":254,"date":"2025-07-06T14:21:09","date_gmt":"2025-07-06T14:21:09","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=254"},"modified":"2025-07-06T14:21:09","modified_gmt":"2025-07-06T14:21:09","slug":"2025-07-03-w-czechach-jest-goraco-doslownie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/07\/06\/2025-07-03-w-czechach-jest-goraco-doslownie\/","title":{"rendered":"2025.07.03 – W Czechach jest gor\u0105co. Dos\u0142ownie."},"content":{"rendered":"\n

W najnowszym odcinku podcastu „5:59”, w samym \u015brodku fali upa\u0142\u00f3w, kt\u00f3ra nawiedzi\u0142a Europ\u0119, prowadz\u0105ca Kate\u0159ina \u0160afa\u0159\u00edkov\u00e1 rozmawia z meteorologiem i klimatologiem Pavlem Zahradn\u00ed\u010dkiem z Instytutu Bada\u0144 nad Globaln\u0105 Zmian\u0105 Czeskiej Akademii Nauk. Rozmowa wykracza poza proste stwierdzenie „jest gor\u0105co”, dog\u0142\u0119bnie analizuj\u0105c przyczyny, skutki i przysz\u0142o\u015b\u0107 ekstremalnych temperatur w Czechach. Jak si\u0119 okazuje, problemem s\u0105 nie tylko coraz cz\u0119stsze tropikalne dni, ale przede wszystkim rosn\u0105ca liczba tropikalnych nocy, kt\u00f3re stanowi\u0105 powa\u017cne zagro\u017cenie dla zdrowia i komfortu \u017cycia, zw\u0142aszcza w miastach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pavel Zahradn\u00ed\u010dek przedstawia niepokoj\u0105ce dane, kt\u00f3re ilustruj\u0105 skal\u0119 zachodz\u0105cych zmian. Jeszcze w latach 1961-1990 w Czechach notowano \u015brednio zaledwie cztery do pi\u0119ciu dni tropikalnych (z temperatur\u0105 powy\u017cej 30\u00b0C) w roku. Obecnie ta \u015brednia wzros\u0142a do oko\u0142o trzynastu dni. Prognozy na przysz\u0142o\u015b\u0107 s\u0105 jeszcze bardziej alarmuj\u0105ce. Modele klimatyczne przewiduj\u0105, \u017ce do po\u0142owy stulecia liczba takich dni w Pradze mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 do oko\u0142o 32 rocznie, a do ko\u0144ca stulecia nawet do 44. W najczarniejszym, cho\u0107 dziesi\u0119cioprocentowym, scenariuszu, Praga mog\u0142aby do\u015bwiadcza\u0107 nawet 70 tropikalnych dni w roku.<\/p>\n\n\n\n

Jednak, jak podkre\u015bla ekspert, jeszcze bardziej dramatyczny i niebezpieczny jest wzrost liczby tropikalnych nocy<\/strong>, kiedy temperatura nie spada poni\u017cej 20\u00b0C. Zjawisko to, w przesz\u0142o\u015bci niezwykle rzadkie, staje si\u0119 now\u0105 norm\u0105. W Pradze, w ca\u0142ym trzydziestoletnim okresie 1961-1990, zanotowano \u0142\u0105cznie zaledwie siedem tropikalnych nocy. Od 1991 roku by\u0142o ich ju\u017c ponad 150. Prognozy wskazuj\u0105, \u017ce do ko\u0144ca stulecia Praga mo\u017ce do\u015bwiadcza\u0107 ponad 30, a w pesymistycznym wariancie nawet blisko 70 takich nocy rocznie. Brak nocnego och\u0142odzenia uniemo\u017cliwia organizmowi regeneracj\u0119, prowadz\u0105c do pogorszenia jako\u015bci snu i powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych, co czyni tropikalne noce jednym z najwi\u0119kszych zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z falami upa\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tych zmian jest globalne ocieplenie. Fale upa\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wyst\u0119powa\u0142y r\u00f3wnie\u017c w przesz\u0142o\u015bci, s\u0105 dzi\u015b cz\u0119stsze i o kilka stopni intensywniejsze. Jednak w miastach efekt ten jest pot\u0119gowany przez zjawisko miejskiej wyspy ciep\u0142a<\/strong>. Jak t\u0142umaczy klimatolog, g\u0119sta zabudowa, asfalt i beton w ci\u0105gu dnia akumuluj\u0105 ogromne ilo\u015bci ciep\u0142a, kt\u00f3re nast\u0119pnie oddaj\u0105 w nocy. Brak zieleni i w\u0105skie, „kanionowe” ulice utrudniaj\u0105 wentylacj\u0119, a ciep\u0142o odpadowe z klimatyzator\u00f3w dodatkowo podgrzewa otoczenie. W rezultacie, w nocy temperatura w centrum miasta mo\u017ce by\u0107 nawet o 7-10 stopni wy\u017csza ni\u017c na terenach podmiejskich.<\/p>\n\n\n\n

W odpowiedzi na te wyzwania, podcast omawia strategie adaptacyjne dla miast. Inspiracj\u0105 mog\u0105 by\u0107 rozwi\u0105zania stosowane w krajach \u015br\u00f3dziemnomorskich, takie jak g\u0119stsza zabudowa daj\u0105ca cie\u0144 czy zewn\u0119trzne rolety okienne. Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa ziele\u0144, zw\u0142aszcza dojrza\u0142e drzewa, kt\u00f3re mog\u0105 obni\u017cy\u0107 odczuwaln\u0105 temperatur\u0119 nawet o 10 stopni. Co ciekawe, r\u00f3wnie skutecznym, a ta\u0144szym i mniej wymagaj\u0105cym rozwi\u0105zaniem ni\u017c zielone dachy, jest malowanie dach\u00f3w na bia\u0142o, co znacznie ogranicza ich nagrzewanie. Dzia\u0142ania dora\u017ane, takie jak otwieranie klimatyzowanych muze\u00f3w dla mieszka\u0144c\u00f3w, pomagaj\u0105 przetrwa\u0107 dzie\u0144, ale nie rozwi\u0105zuj\u0105 problemu gor\u0105cych nocy.<\/p>\n\n\n\n

Rozmowa ko\u0144czy si\u0119 wa\u017cn\u0105 refleksj\u0105 na temat przysz\u0142o\u015bci. Pavel Zahradn\u00ed\u010dek wyja\u015bnia, \u017ce ze wzgl\u0119du na bezw\u0142adno\u015b\u0107 systemu klimatycznego, nawet drastyczne ci\u0119cia emisji gaz\u00f3w cieplarnianych teraz nie zatrzymaj\u0105 trendu ocieplenia do roku 2050. Jednak dzia\u0142ania podejmowane dzi\u015b zadecyduj\u0105 o tym, co stanie si\u0119 po tej dacie \u2013 czy uda nam si\u0119 ustabilizowa\u0107 klimat na zno\u015bnym poziomie, czy te\u017c b\u0119dziemy zmierza\u0107 w kierunku ekstremalnych scenariuszy, w kt\u00f3rych \u017cadna adaptacja nie b\u0119dzie ju\u017c wystarczaj\u0105ca. Ekspert zauwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c paradoks w czeskiej debacie publicznej: podczas gdy termin „Zielony \u0141ad” jest cz\u0119sto demonizowany i niezrozumiany, to sektory bezpo\u015brednio dotkni\u0119te zmianami klimatu, takie jak rolnictwo, le\u015bnictwo czy finanse, doskonale zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z powagi sytuacji i domagaj\u0105 si\u0119 konkretnych rozwi\u0105za\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W najnowszym odcinku podcastu „5:59”, w samym \u015brodku fali upa\u0142\u00f3w, kt\u00f3ra nawiedzi\u0142a Europ\u0119, prowadz\u0105ca Kate\u0159ina \u0160afa\u0159\u00edkov\u00e1 rozmawia z meteorologiem i klimatologiem Pavlem Zahradn\u00ed\u010dkiem z Instytutu Bada\u0144 nad Globaln\u0105 Zmian\u0105 Czeskiej Akademii Nauk. Rozmowa wykracza poza proste stwierdzenie „jest gor\u0105co”, dog\u0142\u0119bnie analizuj\u0105c przyczyny, skutki i przysz\u0142o\u015b\u0107 ekstremalnych temperatur w Czechach. Jak si\u0119 okazuje, problemem s\u0105 nie tylko coraz cz\u0119stsze tropikalne dni, ale przede wszystkim rosn\u0105ca liczba tropikalnych nocy, kt\u00f3re stanowi\u0105 powa\u017cne zagro\u017cenie dla zdrowia i komfortu… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,24],"tags":[],"class_list":["post-254","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-7","category-klimat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":257,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254\/revisions\/257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}