{"id":188,"date":"2025-06-16T11:56:57","date_gmt":"2025-06-16T11:56:57","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=188"},"modified":"2025-06-16T11:56:57","modified_gmt":"2025-06-16T11:56:57","slug":"2025-06-16-jaki-wplyw-maja-influencerzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/06\/16\/2025-06-16-jaki-wplyw-maja-influencerzy\/","title":{"rendered":"2025.06.16 – Jaki wp\u0142yw maj\u0105 influencerzy?"},"content":{"rendered":"\n

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12”, prowadz\u0105cy Mat\u011bj Skalick\u00fd wraz z antropolo\u017ck\u0105 cyfrow\u0105 Mari\u0105 He\u0159manov\u0105 z Instytutu Socjologii Akademii Nauk Republiki Czeskiej, podejmuj\u0105 pr\u00f3b\u0119 dog\u0142\u0119bnej i zniuansowanej analizy fenomenu influencer\u00f3w w Czechach. Rozmowa wykracza poza proste oceny, skupiaj\u0105c si\u0119 na mechanizmach zaufania, realnym wp\u0142ywie tw\u00f3rc\u00f3w internetowych na spo\u0142ecze\u0144stwo oraz ich rosn\u0105cej roli w dyskursie politycznym, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 wybor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Punktem wyj\u015bcia do dyskusji jest badanie, wed\u0142ug kt\u00f3rego po\u0142owa os\u00f3b aktywnie \u015bledz\u0105cych influencer\u00f3w ufa ich rekomendacjom, szczeg\u00f3lnie przy recenzjach produkt\u00f3w. Maria He\u0159manov\u00e1 wyja\u015bnia ten fenomen, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do si\u0142y autentyczno\u015bci oraz koncepcji „relacji paraspo\u0142ecznej”. Jest to rodzaj jednostronnej, intymnej wi\u0119zi, jak\u0105 odbiorca tworzy z tw\u00f3rc\u0105 internetowym, postrzegaj\u0105c go jako osob\u0119 blisk\u0105, „tak\u0105 jak ja”, w odr\u00f3\u017cnieniu od niedost\u0119pnych gwiazd tradycyjnych medi\u00f3w. Cho\u0107 termin ten powsta\u0142 ju\u017c w latach 50. XX wieku w kontek\u015bcie celebryt\u00f3w telewizyjnych, dzi\u015b, w dobie medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, prze\u017cywa sw\u00f3j renesans. Go\u015bcini podkre\u015bla, \u017ce fundamentem tej relacji jest nie tyle bezwarunkowe zaufanie, co raczej poczucie blisko\u015bci i intymno\u015bci. Pozwala to zrozumie\u0107, dlaczego ludzie \u015bledz\u0105 tw\u00f3rc\u00f3w, z kt\u00f3rymi nie zawsze si\u0119 zgadzaj\u0105, a nawet anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w tzw. „antyfandom”, czyli spo\u0142eczno\u015bci zbudowane wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnej niech\u0119ci do danej osoby.<\/p>\n\n\n\n

Rozmowa przechodzi do analizy g\u0142o\u015bnych w Czechach przypadk\u00f3w, kt\u00f3re wystawi\u0142y na pr\u00f3b\u0119 wiarygodno\u015b\u0107 influencer\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci tych zwi\u0105zanych z chi\u0144sk\u0105 propagand\u0105. Omawiany jest eksperyment youtubera Martina Mikysky (Mik\u00fd\u0159a), kt\u00f3ry zorganizowa\u0142 fa\u0142szyw\u0105, p\u0142atn\u0105 podr\u00f3\u017c do Chin, aby sprawdzi\u0107, kt\u00f3rzy tw\u00f3rcy zgodz\u0105 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119, nie zwa\u017caj\u0105c na jej propagandowy charakter. Maria He\u0159manov\u00e1 ocenia ten happening jako medialnie no\u015bny, lecz w istocie nieodkrywczy \u2013 pokaza\u0142 jedynie, \u017ce niekt\u00f3rzy ludzie dla pieni\u0119dzy zrobi\u0105 niemal wszystko. Jej zdaniem, afera ta unaocznia przede wszystkim g\u0142\u0119bszy problem: traktowanie dzia\u0142alno\u015bci influencerskiej jako profesji, kt\u00f3ra, jak ka\u017cda inna, mo\u017ce by\u0107 wykonywana dobrze lub \u017ale, i kt\u00f3ra pilnie potrzebuje transparentnych i egzekwowalnych zasad etycznych. Jako pozytywny kontrprzyk\u0142ad podaje influencera Milana Dovolnego, kt\u00f3ry na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 przeprowadzi\u0142 rzetelne \u015bledztwo w sprawie chi\u0144skich pr\u00f3b wp\u0142ywu, demonstruj\u0105c odpowiedzialne wykorzystanie swojego zasi\u0119gu.<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnie istotny staje si\u0119 rosn\u0105cy wp\u0142yw influencer\u00f3w na polityk\u0119. Antropolo\u017cka podchodzi do tego zagadnienia z du\u017c\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105, twierdz\u0105c, \u017ce zmierzenie realnego oddzia\u0142ywania tw\u00f3rc\u00f3w na decyzje wyborcze jest niezwykle trudne. Odbiorcy zazwyczaj \u015bledz\u0105 influencer\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c podzielaj\u0105 ich pogl\u0105dy, co prowadzi raczej do wzmacniania istniej\u0105cych przekona\u0144 ni\u017c do ich zmiany. Mimo to, partie polityczne coraz ch\u0119tniej i skuteczniej wykorzystuj\u0105 influencer\u00f3w jako kana\u0142 dotarcia do m\u0142odszych wyborc\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym, jak podkre\u015bla go\u015bcini, pojawia si\u0119 pilna potrzeba uregulowania zasad p\u0142atnej wsp\u00f3\u0142pracy politycznej w tym \u015brodowisku. O ile influencer, jako obywatel, ma pe\u0142ne prawo do wyra\u017cania swoich opinii, o tyle p\u0142atne zaanga\u017cowanie w kampani\u0119 powinno by\u0107 transparentne i rozliczane na takich samych zasadach jak inne formy reklamy politycznej.<\/p>\n\n\n\n

Podcast ko\u0144czy si\u0119 konkluzj\u0105, \u017ce \u015bwiat influencer\u00f3w nie jest ju\u017c niszowym zjawiskiem, lecz sta\u0142ym i wa\u017cnym elementem ekosystemu medialnego. Kluczowe jest nie pot\u0119pianie go w czambu\u0142, lecz d\u0105\u017cenie do jego profesjonalizacji poprzez tworzenie i egzekwowanie jasnych zasad transparentno\u015bci, zw\u0142aszcza w obszarze tre\u015bci sponsorowanych i reklamy politycznej. Co buduj\u0105ce, inicjatywy maj\u0105ce na celu stworzenie kodeks\u00f3w etycznych i stowarzysze\u0144 zawodowych cz\u0119sto wychodz\u0105 od samych influencer\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 odr\u00f3\u017cni\u0107 rzeteln\u0105 prac\u0119 od nieetycznych praktyk, buduj\u0105c w ten spos\u00f3b wiarygodno\u015b\u0107 ca\u0142ej bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Influencerzy wymienieni w podca\u015bcie:<\/h2>\n\n\n\n

Martin Mikyska (znany jako Mik\u00fd\u0159)<\/h3>\n\n\n\n

Martin Mikyska, tworz\u0105cy w internecie pod pseudonimem Mik\u00fd\u0159, jest jedn\u0105 z czo\u0142owych postaci czeskiego YouTube’a, a jego popularno\u015b\u0107 wykracza daleko poza t\u0119 platform\u0119. Jest aktywny g\u0142\u00f3wnie na YouTube, gdzie jego kana\u0142 subskrybuje ponad 800 tysi\u0119cy os\u00f3b, oraz na Instagramie, gdzie \u015bledzi go ponad 700 tysi\u0119cy fan\u00f3w. Jego flagowym programem jest seria „Mik\u00fd\u0159ova \u00fa\u017easn\u00e1 pou\u0165 internetem” (Wspania\u0142a podr\u00f3\u017c Mik\u00fd\u0159a po internecie), w kt\u00f3rej w niezwykle dynamicznym, satyrycznym i cz\u0119sto autoironicznym stylu komentuje bie\u017c\u0105ce wydarzenia, afery internetowe, zjawiska spo\u0142eczne i dzia\u0142alno\u015b\u0107 innych tw\u00f3rc\u00f3w. Jego popularno\u015b\u0107 eksplodowa\u0142a po zwyci\u0119stwie w reality show Survivor \u010cesko & Slovensko<\/em> w 2024 roku, co uczyni\u0142o go rozpoznawaln\u0105 postaci\u0105 tak\u017ce dla masowej publiczno\u015bci. G\u0142o\u015bny eksperyment z fa\u0142szyw\u0105 ofert\u0105 wyjazdu do Chin, omawiany w podca\u015bcie, by\u0142 szeroko komentowany w ca\u0142ych Czechach i ugruntowa\u0142 jego pozycj\u0119 jako tw\u00f3rcy, kt\u00f3ry nie boi si\u0119 porusza\u0107 kontrowersyjnych temat\u00f3w i krytykowa\u0107 w\u0142asne \u015brodowisko, cho\u0107 jego metody bywaj\u0105 przedmiotem dyskusji.<\/p>\n\n\n\n

Honza Mich\u00e1lek<\/h3>\n\n\n\n

Jan Mich\u00e1lek to znany czeski youtuber podr\u00f3\u017cniczy i vloger, kt\u00f3ry swoj\u0105 mark\u0119 zbudowa\u0142 na profesjonalnie realizowanych filmach z wypraw do najdalszych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata. Jego g\u0142\u00f3wn\u0105 platform\u0105 jest YouTube, gdzie zgromadzi\u0142 kilkaset tysi\u0119cy subskrybent\u00f3w, aktywnie prowadzi r\u00f3wnie\u017c profil na Instagramie. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 charakteryzuje si\u0119 pozytywnym i przygodowym tonem, skupia si\u0119 na odkrywaniu nowych kultur, pi\u0119kna natury i prezentowaniu \u015bwiata w inspiruj\u0105cy spos\u00f3b. W przeciwie\u0144stwie do Mik\u00fd\u0159a, jego styl jest raczej apolityczny. To w\u0142a\u015bnie ten aspekt sta\u0142 si\u0119 przedmiotem debaty po jego podr\u00f3\u017cy do Chin jesieni\u0105 2023 roku. Sponsorowana przez chi\u0144skie podmioty wyprawa i powsta\u0142e w jej wyniku materia\u0142y zosta\u0142y skrytykowane za bezrefleksyjne przedstawianie wyidealizowanego wizerunku kraju, z pomini\u0119ciem kontekstu politycznego i \u0142amania praw cz\u0142owieka. Afera ta sta\u0142a si\u0119 dla niego i ca\u0142ej bran\u017cy lekcj\u0105 na temat niebezpiecze\u0144stw zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z pa\u0144stwow\u0105 propagand\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Milan Dovoln\u00fd<\/h3>\n\n\n\n

Milan Dovoln\u00fd to tw\u00f3rca internetowy, kt\u00f3ry na czeskiej scenie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 podej\u015bciem \u015bledczym i analitycznym. Dzia\u0142a przede wszystkim na YouTube, gdzie jego kana\u0142, cho\u0107 nie ma tak masowych zasi\u0119g\u00f3w jak kana\u0142y Mik\u00fd\u0159a czy Mich\u00e1lka, jest ceniony za wysok\u0105 jako\u015b\u0107 merytoryczn\u0105 i dog\u0142\u0119bne podej\u015bcie do poruszanych temat\u00f3w. W podca\u015bcie zosta\u0142 przedstawiony jako pozytywny przyk\u0142ad odpowiedzialnego influencera. Jego najbardziej znanym dzie\u0142em z ostatniego okresu jest seria „Pod vlivem” (Pod wp\u0142ywem), w kt\u00f3rej we wsp\u00f3\u0142pracy z ekspertk\u0105 ds. Chin, Ivan\u0105 Kar\u00e1skov\u0105, przeprowadzi\u0142 szczeg\u00f3\u0142owe dochodzenie na temat metod, jakimi chi\u0144skie agencje pr\u00f3buj\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na czeskich influencer\u00f3w. Jego praca, oparta na analizie realnych pr\u00f3b nawi\u0105zania wsp\u00f3\u0142pracy i rozmowach z ekspertami, jest postrzegana jako warto\u015bciowy materia\u0142 dziennikarski, kt\u00f3ry w rzetelny spos\u00f3b obna\u017ca mechanizmy zagranicznych operacji wp\u0142ywu.<\/p>\n\n\n\n

Adam Kajumi<\/h3>\n\n\n\n

Adam Kajumi to jeden z najpopularniejszych i zarazem najbardziej kontrowersyjnych czeskich influencer\u00f3w, kt\u00f3rego fenomen narodzi\u0142 si\u0119 na platformie TikTok, gdzie zdoby\u0142 wielomilionow\u0105 publiczno\u015b\u0107, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z dzieci i m\u0142odszej m\u0142odzie\u017cy. Jest r\u00f3wnie\u017c aktywny na Instagramie i YouTube. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 opiera si\u0119 na prostych, wiralowych formatach, takich jak trendy taneczne, wyzwania czy humorystyczne scenki, cz\u0119sto okre\u015blane przez krytyk\u00f3w jako infantylne. Kajumi zbudowa\u0142 siln\u0105 mark\u0119 osobist\u0105 wok\u00f3\u0142 pseudonimu i has\u0142a „Somec” (w slangu „fajny go\u015b\u0107”, „kocur”). Jego nazwisko w podca\u015bcie pojawia si\u0119 w kontek\u015bcie g\u0142o\u015bnej afery, kt\u00f3r\u0105 opisa\u0142a dziennikarka Apolena Rychl\u00edkov\u00e1. Dotyczy\u0142a ona jego dzia\u0142alno\u015bci biznesowej, polegaj\u0105cej na sprzeda\u017cy swoim m\u0142odym fanom bardzo drogich ubra\u0144 i gad\u017cet\u00f3w marki „Somec”, kt\u00f3re okazywa\u0142y si\u0119 produktami niskiej jako\u015bci. Afera ta wywo\u0142a\u0142a dyskusj\u0119 na temat etyki marketingu skierowanego do dzieci i wykorzystywania zaufania nieletnich odbiorc\u00f3w w celach komercyjnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12”, prowadz\u0105cy Mat\u011bj Skalick\u00fd wraz z antropolo\u017ck\u0105 cyfrow\u0105 Mari\u0105 He\u0159manov\u0105 z Instytutu Socjologii Akademii Nauk Republiki Czeskiej, podejmuj\u0105 pr\u00f3b\u0119 dog\u0142\u0119bnej i zniuansowanej analizy fenomenu influencer\u00f3w w Czechach. Rozmowa wykracza poza proste oceny, skupiaj\u0105c si\u0119 na mechanizmach zaufania, realnym wp\u0142ywie tw\u00f3rc\u00f3w internetowych na spo\u0142ecze\u0144stwo oraz ich rosn\u0105cej roli w dyskursie politycznym, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 wybor\u00f3w. Punktem wyj\u015bcia do dyskusji jest badanie, wed\u0142ug kt\u00f3rego po\u0142owa os\u00f3b aktywnie \u015bledz\u0105cych influencer\u00f3w ufa… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,5],"tags":[],"class_list":["post-188","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-spoleczne","category-vinohradska-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":190,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188\/revisions\/190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}