{"id":161,"date":"2025-06-10T21:30:37","date_gmt":"2025-06-10T21:30:37","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=161"},"modified":"2025-06-10T21:30:54","modified_gmt":"2025-06-10T21:30:54","slug":"2025-06-10-fiala-vs-babis-za-kogo-bylo-lepiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/06\/10\/2025-06-10-fiala-vs-babis-za-kogo-bylo-lepiej\/","title":{"rendered":"2025.06.09 – Fiala vs. Babi\u0161. Za kogo by\u0142o lepiej?"},"content":{"rendered":"\n

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12”, prowadz\u0105cy Mat\u011bj Skalick\u00fd wraz z Jan\u0105 Kl\u00edmov\u0105, g\u0142\u00f3wn\u0105 analityczk\u0105 ekonomiczn\u0105 Czeskiego Radia, przeprowadzaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 i weryfikacj\u0119 fakt\u00f3w dotycz\u0105cych tabeli por\u00f3wnawczej, kt\u00f3r\u0105 opublikowa\u0142a rz\u0105dz\u0105ca koalicja Spolu w ramach swojej kampanii przed jesiennymi wyborami parlamentarnymi. Tabela ta, zestawiaj\u0105c dziesi\u0119\u0107 wska\u017anik\u00f3w ekonomicznych, ma w zamy\u015ble udowodni\u0107, \u017ce rz\u0105dy premiera Petra Fiali przynios\u0142y Czechom popraw\u0119 sytuacji w por\u00f3wnaniu z czasami, gdy na czele rz\u0105du sta\u0142 Andrej Babi\u0161. Rozmowa w podca\u015bcie dekonstruuje te twierdzenia, ukazuj\u0105c, jak poprzez odpowiedni dob\u00f3r danych, pomijanie kontekstu oraz stosowanie niepor\u00f3wnywalnych okres\u00f3w, mo\u017cna stworzy\u0107 myl\u0105cy, cho\u0107 na pierwszy rzut oka korzystny, obraz rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jana Kl\u00edmov\u00e1 na wst\u0119pie zaznacza, \u017ce takie dzia\u0142ania s\u0105 elementem politycznej gry, a opozycyjny ruch ANO stosuje podobne taktyki, publikuj\u0105c w\u0142asne materia\u0142y skupiaj\u0105ce si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na wzro\u015bcie cen za obecnej kadencji. Jednak analiza tabeli koalicji Spolu ujawnia szereg manipulacji. W przypadku \u015bredniej pensji<\/strong>, kt\u00f3ra rzekomo wzros\u0142a z 38 tys. koron za Babi\u0161a do 49 tys. za Fiali, okazuje si\u0119, \u017ce por\u00f3wnano \u015bredni\u0105 roczn\u0105 z jednego roku z danymi z jednego, najlepszego kwarta\u0142u roku nast\u0119pnego. Co wa\u017cniejsze, nominalny wzrost p\u0142ac nie \u015bwiadczy o wzro\u015bcie zamo\u017cno\u015bci. Po uwzgl\u0119dnieniu bardzo wysokiej inflacji, p\u0142aca realna<\/strong> w Czechach dopiero niedawno i zaledwie minimalnie (o 0,6%) przekroczy\u0142a poziom sprzed kryzys\u00f3w z 2019 roku.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie wygl\u0105da kwestia \u015bredniej emerytury<\/strong>. Cho\u0107 \u015bwiadczenia nominalnie wzros\u0142y, by\u0142o to g\u0142\u00f3wnie efektem ustawowej waloryzacji, wymuszonej przez wysok\u0105 inflacj\u0119. Co wi\u0119cej, rz\u0105d Fiali, w trosce o stabilno\u015b\u0107 systemu emerytalnego, spowolni\u0142 przysz\u0142e waloryzacje, co jest mu z kolei wytykane przez opozycj\u0119. Najwi\u0119ksze kontrowersje budzi jednak wska\u017anik inflacji<\/strong>, gdzie rz\u0105d zestawia 9,9% (za Babi\u0161a) z 1,8% (za Fiali). Jak wyja\u015bnia analityczka, warto\u015b\u0107 9,9% pochodzi ze stycznia 2022 roku, czyli z pierwszego miesi\u0105ca urz\u0119dowania rz\u0105du Fiali, a nie z czas\u00f3w Babi\u0161a. Z kolei 1,8% to odczyt z jednego, niedawnego miesi\u0105ca. Por\u00f3wnuj\u0105c ca\u0142e okresy rz\u0105d\u00f3w, inflacja za Fiali (ok. 30%) by\u0142a znacznie wy\u017csza ni\u017c za Babi\u0161a (ok. 15%), cho\u0107 Kl\u00edmov\u00e1 podkre\u015bla, \u017ce na sytuacj\u0119 wp\u0142ywa\u0142y r\u00f3\u017cne czynniki zewn\u0119trzne \u2013 pandemia za czas\u00f3w Babi\u0161a oraz wojna w Ukrainie i kryzys energetyczny za Fiali. Zauwa\u017ca te\u017c, \u017ce obie strony przyczyni\u0142y si\u0119 do wzrostu inflacji b\u0142\u0119dnymi decyzjami.<\/p>\n\n\n\n

W tabeli pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dane dotycz\u0105ce budowy autostrad<\/strong>, gdzie rz\u0105d Fiali faktycznie mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 lepszymi wynikami, cho\u0107 budowa dr\u00f3g to proces wieloletni. Podobnie jest z deficytem finans\u00f3w publicznych<\/strong>, kt\u00f3ry uda\u0142o si\u0119 obni\u017cy\u0107 poni\u017cej 3% PKB, co jest sukcesem, ale nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wysoki deficyt za rz\u0105d\u00f3w Babi\u0161a by\u0142 wynikiem pandemii. Wzrost wydatk\u00f3w na obron\u0119<\/strong> do 2% PKB to z kolei bezpo\u015brednia konsekwencja rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119, a nie wy\u0142\u0105cznie autonomiczna decyzja rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnie myl\u0105ce s\u0105 dane dotycz\u0105ce uniezale\u017cnienia si\u0119 od rosyjskiej ropy i gazu<\/strong>, kt\u00f3re rz\u0105d przedstawia jako sw\u00f3j sukces (spadek z 97% i 50% do zera). Jana Kl\u00edmov\u00e1 wyja\u015bnia, \u017ce ten spadek jest bardzo \u015bwie\u017cej daty i wynika g\u0142\u00f3wnie z czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych: zatrzymania tranzytu gazu przez Ukrain\u0119 oraz ameryka\u0144skich sankcji, kt\u00f3re uniemo\u017cliwi\u0142y p\u0142atno\u015bci za rosyjsk\u0105 rop\u0119. Rz\u0105dowi mo\u017cna jednak przypisa\u0107 zas\u0142ug\u0119 w przyspieszeniu rozbudowy ropoci\u0105gu TAL, co umo\u017cliwi\u0142o zwi\u0119kszenie importu z Zachodu. Z kolei podniesienie limitu dla p\u0142atnik\u00f3w VAT<\/strong> w\u015br\u00f3d samozatrudnionych, czym chwali si\u0119 rz\u0105d, by\u0142o pomys\u0142em przygotowanym jeszcze przez poprzedni\u0105 ekip\u0119 z ANO.<\/p>\n\n\n\n

Podsumowuj\u0105c, podcast ukazuje, jak polityczna komunikacja, zw\u0142aszcza w okresie przedwyborczym, pos\u0142uguje si\u0119 uproszczeniami i manipulacj\u0105 danymi. Cho\u0107 takie dzia\u0142ania s\u0105 powszechne po obu stronach sceny politycznej, rol\u0105 medi\u00f3w i ekspert\u00f3w jest dostarczanie kontekstu, kt\u00f3ry pozwala obywatelom na krytyczn\u0105 ocen\u0119 tych przekaz\u00f3w. Na pytanie, „za kogo by\u0142o lepiej?”, analityczka odpowiada, \u017ce z czysto finansowego punktu widzenia, po uwzgl\u0119dnieniu wszystkich czynnik\u00f3w, Czesi s\u0105 dzi\u015b w podobnym, a mo\u017ce tylko minimalnie (o p\u00f3\u0142 procenta) lepszym miejscu ni\u017c pi\u0119\u0107 lat temu, przed seri\u0105 kryzys\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W najnowszym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12”, prowadz\u0105cy Mat\u011bj Skalick\u00fd wraz z Jan\u0105 Kl\u00edmov\u0105, g\u0142\u00f3wn\u0105 analityczk\u0105 ekonomiczn\u0105 Czeskiego Radia, przeprowadzaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 i weryfikacj\u0119 fakt\u00f3w dotycz\u0105cych tabeli por\u00f3wnawczej, kt\u00f3r\u0105 opublikowa\u0142a rz\u0105dz\u0105ca koalicja Spolu w ramach swojej kampanii przed jesiennymi wyborami parlamentarnymi. Tabela ta, zestawiaj\u0105c dziesi\u0119\u0107 wska\u017anik\u00f3w ekonomicznych, ma w zamy\u015ble udowodni\u0107, \u017ce rz\u0105dy premiera Petra Fiali przynios\u0142y Czechom popraw\u0119 sytuacji w por\u00f3wnaniu z czasami, gdy na czele rz\u0105du sta\u0142 Andrej Babi\u0161. Rozmowa w podca\u015bcie dekonstruuje te… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,8,5],"tags":[],"class_list":["post-161","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gospodarka","category-polityka-czechy","category-vinohradska-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=161"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":164,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions\/164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}