{"id":101,"date":"2025-05-20T23:09:18","date_gmt":"2025-05-20T23:09:18","guid":{"rendered":"https:\/\/czechinfo.pl\/?p=101"},"modified":"2025-05-20T23:09:18","modified_gmt":"2025-05-20T23:09:18","slug":"2025-05-21-meka-maksyma-butkewycza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/2025\/05\/20\/2025-05-21-meka-maksyma-butkewycza\/","title":{"rendered":"2025.05.21 – M\u0119ka Maksyma Butkewycza"},"content":{"rendered":"\n

W tym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12” Mat\u011bj Skalick\u00fd rozmawia z Maksymem Butkewyczem \u2013 ukrai\u0144skim obro\u0144c\u0105 praw cz\u0142owieka, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem stacji radiowej dla okupowanych teren\u00f3w Donbasu i by\u0142ym wsp\u00f3\u0142pracownikiem BBC, kt\u00f3rego \u017cycie dramatycznie zmieni\u0142a pe\u0142noskalowa inwazja Rosji na Ukrain\u0119 w lutym 2022 roku. Butkewycz, mimo pocz\u0105tkowej niewiary w mo\u017cliwo\u015b\u0107 tak brutalnego konfliktu w XXI-wiecznej Europie i braku praktycznego do\u015bwiadczenia wojskowego (posiada\u0142 jedynie stopie\u0144 porucznika rezerwy uzyskany podczas studi\u00f3w w latach 90.), podj\u0105\u0142 natychmiastow\u0105 decyzj\u0119 o wst\u0105pieniu do armii. Musia\u0142 w przyspieszonym tempie uczy\u0107 si\u0119 podstaw rzemios\u0142a wojskowego, by obj\u0105\u0107 dow\u00f3dztwo nad plutonem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Do niewoli dosta\u0142 si\u0119 w czerwcu 2022 roku we wsi Myrna Do\u0142yna w obwodzie \u0142uga\u0144skim. Jego jednostka, wys\u0142ana w celu wzmocnienia pozycji i monitorowania strategicznej drogi, znalaz\u0142a si\u0119 pod ci\u0119\u017ckim ostrza\u0142em artyleryjskim, kt\u00f3ry odci\u0105\u0142 im \u0142\u0105czno\u015b\u0107. Nast\u0119pnie, w wyniku zdrady innego ukrai\u0144skiego \u017co\u0142nierza (kt\u00f3ry, ju\u017c b\u0119d\u0105c w niewoli, zosta\u0142 zmuszony do wsp\u00f3\u0142pracy z Rosjanami), oddzia\u0142 Butkewycza zosta\u0142 wprowadzony w zasadzk\u0119. W obliczu przewa\u017caj\u0105cych si\u0142 wroga i braku mo\u017cliwo\u015bci obrony, Butkewycz, chc\u0105c ratowa\u0107 \u017cycie swoich o\u015bmiu podw\u0142adnych, rozkaza\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 bro\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 blisko dwuip\u00f3\u0142letni okres rosyjskiej niewoli. Pocz\u0105tkowo, po schwytaniu, je\u0144cy zostali ograbieni ze wszystkich warto\u015bciowych rzeczy, w tym but\u00f3w wojskowych. Butkewycz wspomina incydent z tanim chi\u0144skim zegarkiem, kt\u00f3ry jeden z rosyjskich \u017co\u0142nierzy „nie ukrad\u0142”, a jedynie schowa\u0142 mu do kieszeni, by chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej inny oficer go zarekwirowa\u0142. Je\u0144c\u00f3w zmuszono do udzia\u0142u w propagandowym nagraniu, w kt\u00f3rym mieli potwierdzi\u0107 dobre traktowanie. Jednak gdy ekipa filmowa odjecha\u0142a, rosyjski oficer pobi\u0142 Butkewycza na oczach innych, by zademonstrowa\u0107 swoj\u0105 w\u0142adz\u0119 i oznajmi\u0107, \u017ce nie s\u0105 traktowani jak je\u0144cy wojenni, a jako „zagubieni na polu bitwy” mog\u0105 znikn\u0105\u0107 bez \u015bladu. Nast\u0119pnie zmusza\u0142 ich do recytowania putinowskiej interpretacji historii Ukrainy, bij\u0105c drewnian\u0105 pa\u0142k\u0105 za ka\u017cdy b\u0142\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Przez kolejne 15 miesi\u0119cy Butkewycz by\u0142 przetrzymywany w wi\u0119zieniu w okupowanym \u0141uga\u0144sku, w specjalnej sekcji dla ukrai\u0144skich je\u0144c\u00f3w wojennych, gdzie panowa\u0142 najci\u0119\u017cszy re\u017cim. Opisuje nieludzkie warunki: brak podstawowych \u015brodk\u00f3w higieny (przez miesi\u0105ce nie mogli obcina\u0107 paznokci), fatalne, cz\u0119sto zepsute jedzenie (okre\u015blane jako „specjalne menu”), oraz wod\u0119 z kranu niezdatn\u0105 do picia, kt\u00f3r\u0105 musieli spo\u017cywa\u0107. Przes\u0142uchania prowadzone przez r\u00f3\u017cne rosyjskie s\u0142u\u017cby (wojskowych, funkcjonariuszy w cywilu, kontrwywiad FSB) by\u0142y brutalne. Po tym, jak Rosjanie zorientowali si\u0119, \u017ce je\u0144cy nie posiadaj\u0105 cennych informacji wojskowych, skupili si\u0119 na poni\u017caniu, biciu i torturach, w tym ra\u017ceniu pr\u0105dem przy u\u017cyciu starego telefonu polowego (elektrody przyk\u0142adano do nosa, uszu, genitali\u00f3w). Gro\u017cono im przemoc\u0105 seksualn\u0105 oraz represjami wobec wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w, je\u015bli nie b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Zmuszano ich do nagrywania fa\u0142szywych zezna\u0144, w kt\u00f3rych mieli przyznawa\u0107 si\u0119 do rzekomych zbrodni wojennych pope\u0142nianych na rozkaz „nazist\u00f3w” lub ukrai\u0144skiego prezydenta, albo wzywa\u0107 innych Ukrai\u0144c\u00f3w do poddania si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W marcu 2023 roku tzw. „S\u0105d Najwy\u017cszy \u0141uga\u0144skiej Republiki Ludowej” skaza\u0142 Butkewycza na 13 lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze za sfabrykowane zbrodnie wojenne. W kolonii warunki by\u0142y nieco lepsze, ale wprowadzono obowi\u0105zek pracy przymusowej. Dopiero tam, po d\u0142ugim okresie ca\u0142kowitej izolacji (z wyj\u0105tkiem jednego 30-sekundowego telefonu do rodzic\u00f3w, na kt\u00f3ry pozwolono mu po sfingowaniu jego sprawy karnej), umo\u017cliwiono mu pisanie list\u00f3w, cho\u0107 nie bezpo\u015brednio na Ukrain\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Jesieni\u0105 2024 roku, bez wcze\u015bniejszego uprzedzenia, Butkewycz zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do wymiany je\u0144c\u00f3w. Powr\u00f3t na Ukrain\u0119 by\u0142 dla niego szokiem, ale pozytywnym \u2013 zamiast spodziewanej biedy i autorytaryzmu, zasta\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwo pe\u0142ne solidarno\u015bci, empatii i determinacji. Po g\u0142\u0119bokich przemy\u015bleniach i konsultacjach z wieloma osobami \u2013 zar\u00f3wno wojskowymi, jak i cywilami, w tym obro\u0144cami praw cz\u0142owieka \u2013 zdecydowa\u0142 si\u0119 opu\u015bci\u0107 czynn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 (pozostaj\u0105c oficerem rezerwy). Uzna\u0142, \u017ce jego do\u015bwiadczenia i g\u0142os b\u0119d\u0105 bardziej przydatne w dzia\u0142alno\u015bci informacyjnej, opowiadaniu o realiach wojny i niewoli, a tak\u017ce w dalszej pracy na rzecz praw cz\u0142owieka, za kt\u00f3re walczy\u0142 przed wojn\u0105 i o kt\u00f3re, jak podkre\u015bla, walczy ca\u0142a Ukraina, broni\u0105c nie tylko siebie, ale i warto\u015bci europejskich.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tym odcinku podcastu „Vinohradsk\u00e1 12” Mat\u011bj Skalick\u00fd rozmawia z Maksymem Butkewyczem \u2013 ukrai\u0144skim obro\u0144c\u0105 praw cz\u0142owieka, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem stacji radiowej dla okupowanych teren\u00f3w Donbasu i by\u0142ym wsp\u00f3\u0142pracownikiem BBC, kt\u00f3rego \u017cycie dramatycznie zmieni\u0142a pe\u0142noskalowa inwazja Rosji na Ukrain\u0119 w lutym 2022 roku. Butkewycz, mimo pocz\u0105tkowej niewiary w mo\u017cliwo\u015b\u0107 tak brutalnego konfliktu w XXI-wiecznej Europie i braku praktycznego do\u015bwiadczenia wojskowego (posiada\u0142 jedynie stopie\u0144 porucznika rezerwy uzyskany podczas studi\u00f3w w latach 90.), podj\u0105\u0142 natychmiastow\u0105 decyzj\u0119 o wst\u0105pieniu do… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,5],"tags":[],"class_list":["post-101","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-konflikt-na-ukrainie","category-vinohradska-12"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions\/103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czechinfo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}